منابع تخصصی حوزه تئاتر کم است، ناشران کارشناس حرفه ای این حوزه داشته باشند

به گزارش مجله سرگرمی، به گزارش خبرنگاران شورای مرکزی کانون کارگردانان خانه تئاتر، درپی ضرورت انتشار کتاب های تخصصی تئاتر، تصمیم به پژوهش، ترجمه و انتشار منابع تازه این حوزه دارد. کتاب هایی در این رویکرد تازه ترجمه شده اند یا در دست پژوهش هستند. در این باره گفت وگویی با رضا کوچک زاده (کارگردان و پژوهشگر هنرهای نمایشی و مسؤول کارگروه پژوهش کانون کارگردانان خانه تئاتر) انجام داده ایم که در ادامه می خوانید.

منابع تخصصی حوزه تئاتر کم است، ناشران کارشناس حرفه ای این حوزه داشته باشند

رضا کوچک زاده درباره روی آوردن کانون کارگردانان خانه تئاتر به انتشار کتاب های تخصصی تئاتر گفت: اعضای هیأت مدیره جدید کانون کارگردانان خانه تئاتر که در انتخابات حدود دو سال پیش انتخاب شدند، در چشم انداز فعالیت ها و برنامه آینده خود بخش پژوهش را برای آموزش و رشد مهارت اعضا در نظر داشتند و مرا به عنوان مسؤول کارگروه پژوهش برگزیدند. بیماری کرونا باعث شد که یک سال فعالیت کانون مختل گردد و اعضا به این نتیجه رسیدند که فرصتی برای بخش پژوهش فراهم آمده است. البته مصوبه آن پیش از کرونا بود ولی در ایام کرونا اجرایی شد.

او در ادامه اضافه کرد: من کتابی پیشنهاد دادم که شامل مجموعه مقاله های تخصصی کارگردانی بود و خیلی زود دریافتیم با تعطیلی کتابخانه ها در این دوره و حس ناامیدی فراگیر در دوستان پژوهشگر، آماده سازی آن خیلی زمان بر است. برای همین انتشار آن کتاب به زمان دیگری افتاد. پس تصمیم گرفتم انتشار کتاب دوم را به نام مهارت کارگردان نوشته کیتی میچل به جریان بیندازیم که 10 سال پیش برای برگردان به زبان فارسی کاندیدا نموده بودم و قرار بود در مجموعه گستره خیال نشر یابد ولی ترجمه اش هر بار به تعویق افتاد.

این نمایشنامه نویس درباره نویسنده این اثر اعلام کرد: کیتی میچل کارگردان پرآوازه انگلیسی ست و به نوآوری هایی ویژه در به کارگیری و آمیختن فیلم و سینما دست یافته است که نمایش هایش را از دیگران جدا می نماید. آنچه او در این کتاب نوشته است، دستاورد تجربه های کارگردانی اش از سال های شروعین کار حرفه ای ست. در نهایت خانم سکینه عرب نژاد زحمت ترجمه آن را در نوروز 1399 کشید و بیش از دو ماه برای این کار زمان گذاشت. ویرایش تخصصی و ادبی اثر هم حدود دو ماه و اندی زمان برد. و آنچه تا کنون از بازتاب نظر خوانندگان به ما رسیده، دستاورد آن کتابی خوشخوان و قابل درک است. کتاب اصلی هندبوک است و ویژگی اصلی چنین کتاب هایی این است که مسائل را به سادگی و به شکل کارآمد شرح می دهد و رویکردش تئوری پردازی به زبان تخصصی یا جمله پردازی مبهم و بازی با واژگان نیست. تمرین هایی هم که در کتاب آمده به گونه ای است که مخاطب با آن ارتباط برقرار می نماید و مفاهیم زیرمتن را به آسانی به خواننده انتقال می دهد.

کوچک زاده در پاسخ به این پرسش که، آیا این کتاب همان کتاب حرفه کارگردان نوشته کیتی میچل است، که به تازگی توسط نشر بیدگل منتشر شده، شرح داد: بله، در زمان دریافت مجوز از اداره کتاب وزارت ارشاد تغییرات خواسته شده بررس در چند واژه باعث شد که صدور مجوز و انتشار کمی به تعویق بیفتد و متوجه شدم همزمان آقای اکبر علی زاد هم که از دوستان سالیان دور من است، این کتاب را با نام حرفه کارگردان ترجمه نموده است. درباره نام اثر به نظرم می رسد مهارت کارگردان عنوان درست تری است زیرا کتاب روی مهارت ها و شگردهای کارگردانی تاکید دارد و کیتی میچل باور دارد که خلاقیت و نگرش زیبایی شناسی کارگردان را نمی توان آموزش داد. ولی مهارت را، به عنوان نخستین گام شروعگر کارگردانی تخصصی، می توان به دست آورد. امیدورام هر دو کتاب خوانده شوند. زیرا تفاوت فقط در ترجمه و نگاه ها و واژه گزینی هاست. آن برگردان هم خوب است و بیشتر جنبه درسی دارد ولی با پیچیدگی متن در زبان فارسی، دیگر هندبوک نیست. به نظرم بد نیست که روزی دوستان صاحب نظر و باتجربه در ترجمه، برگردان فارسی این دو کتاب را با هم بسنجند و نکاتی را یادآور شوند که هم به مترجمان و هم به خوانندگان و ناشران یاری کند.

او در ادامه گفت: ایراد نیست که دو کتاب تخصصی تئاتر، همزمان با هم منتشر شوند؛ بلکه امکانی ست که تئاتر ایران تا به حال نداشته است. این اتفاق که بی هیچ نقشه و آگاهی پیشین صورت گرفته است به خواننده امکان می دهد که همزمان هر دو کتاب را در فروشگاه ورق بزند و بخواند و خودش انتخاب کند که کدام نثر برایش خواندنی تر است. پیش تر هم چندین ترجمه از نمایش نامه های واحد داشته ایم ولی آنها به فاصله سال یا سالیان از هم منتشر شده بودند. به نظرم باید قدر این امکان اضافه نموده به تئاتر ایران را دانست.

طراح و نویسنده کتاب بینارشته ای تئاتر (و) جامعه (و) تئاتر درباره کتاب های آینده کانون کارگردانان گفت: برای گام بعدی انتشار، کتابی در راه است که درباره تاریخ تئاتر ایران است و ما را با ناآگاهی گسترده مان از فرایند دگرگونی های تئاترمان روبه رو می نماید. نویسنده کتاب، ویلم فلور ایران شناس نامی و نویسنده ای اروپایی ست. با این حال مواردی از هنرهای نمایشی ما در این کتاب آمده است که شاید پیش از این نمی دانستیم و او نخستین بار تاریخ گسترده تئاتر ما را با نگاهی بیرون از ما نوشته است و این نشان می دهد که هنرهای نمایشی ایران برای دیگران هم چنان ارزشمند شده و نکاتی برای کشف در آن دیده اند که به آنالیز سیر دگرگونی اش بپردازند.

کتاب از پیشاتاریخ و حدس ها درباره سرچشمه های نمایش ایرانی شروع شده است و تا دوره جمهوری اسلامی را در بر می گیرد و به لحاظ روایت و اسناد تاریخی برای همه خوانندگان (تئاتری و غیرتئاتری) می تواند مهم باشد. این کتاب که به پیشینه تئاتر ایران و دگرگونی هایش می پردازد و در برگردان فارسی حاشیه نویسی ها و تصویرهای بسیاری هم به آن اضافه نموده شده است، اکنون در مراحل نهایی ویرایش واقع شده است و امیدوارم تا سرانجام این سده!! منتشر گردد.

این عضو کانون کارگردانان خانه تئاتر با اشاره به کمبود منابع تخصصی حوزه تئاتر گفت: متاسفانه نه تنها منابع کم است بلکه آنها هم که دسترس است منابع دست دوم و چندم هستند و ما در این سال ها بیشتر شاهد سیل کتاب های بد و ناکارآمد در حوزه نمایش بوده ایم. البته گاه چند امکان دیگر هم اضافه نموده شده است. برای نمونه گستره خیال مجموعه ای است که با طراحی و دبیری من توسط نشر نو منتشر شده است. که هم شامل نمایشنامه و هم تئوری تئاتر است. چهار سال پیش 25 جلد آن را آماده کردم و به نشر نو تحویل دادم که 23 کتاب هم مجوز گرفت ولی تا کنون (در اصل تا سرانجام 1398) تنها 9 عنوان از آن منتشر شده است و گویا چهار عنوان آن نایاب شده اند ولی شوربختانه بازچاپ نشده اند.

کوچک زاده در سرانجام گفت: ناشران کتاب های تئاتری افزایش پیدا نموده اند؛ ناشرانی تازه که رویکرد اساسی آنها تئاتر است و ناشرانی مهم که بخش کتاب های نمایش را به خود اضافه نموده اند. ولی بسیاری از آنها کارشناس حرفه ای مناسب برای تشخیص منبع خوب و پژوهندگان و مترجمان کاردان یا مخاطب سنجی دقیق در کنار خود ندارند. همان طور که کارشناس معرفی و بازاریابی و پخش کارآمد ندارند. از این رو بسیاری شان خیلی زود از انتشار کتاب های تئاتر سرخورده می شوند و دیگر ادامه نمی دهند. از سوی دیگر باید بپذیریم که بسیاری از تئاتری ها علاقه ای به کتاب خوانی و رشد و گسترش آگاهی و مهارت شان ندارند. شرایط اجراهای ما سندی گویا از این شرایط نابسامان است. امیدوارم با افزایش کتاب های کارآمد رفته رفته به جمع کتاب خوانان تئاتر هم اضافه نموده گردد که در این صورت با دگرگونی بزرگی در تئاتر ایران رویارو خواهیم بود.

dorezamin: دور زمین | سفر به دور زمین هیچوقت اینقدر آسون نبوده! تور لحظه آخری، تور ارزان، اروپا، تور تایلند، تور مالزی، تور دبی، تور ترکیه

منبع: ایبنا - خبرگزاری کتاب ایران
انتشار: 24 آبان 1400 بروزرسانی: 24 آبان 1400 گردآورنده: kurdeblog.ir شناسه مطلب: 132040

به "منابع تخصصی حوزه تئاتر کم است، ناشران کارشناس حرفه ای این حوزه داشته باشند" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "منابع تخصصی حوزه تئاتر کم است، ناشران کارشناس حرفه ای این حوزه داشته باشند"

* نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید